Değişim Öğrencilerine Yarı Zamanlı İşler

Japonya'da Yarı Zamanlı Çalışma Rehberi

Japonya’da Yarı Zamanlı İş Bulmak

Eğitim için Japonya’ya giden birçok değişim öğrencisi, öğrenim ücretlerini veya yaşam masraflarını karşılamaya yardımcı olmak için yarı zamanlı işlerde çalışmayı tercih etmektedir. Bugün, Japonya’daki yabancı öğrencilerin %75’i Japonya’da yarı zamanlı bir işte çalışmaktadır (Kaynak: JASSO anketi 2013). Yaygın tercih edilen işler arasında yemek hizmeti sektörü, satış ve pazarlama, öğretim/araştırma asistanlığı, otel resepsiyonistliği gibi işler bulunmaktadır.

Saatlik ücret, iş türüne ve bölgeye göre değişiklik gösterse de yemek servislerinde çalışanların ücreti 800 ilâ 1.200 JPY arasında değişmektedir. Yarı zamanlı olarak haftada en fazla 28 saat çalışabilirsiniz; şu durumda, kazancınız 22.400 – 33.600 JPY arasında olacaktır.

Öte yandan, yabancı öğrencilere verilen “Kolej Öğrencisi” ikametgahı ile öğrencilere yalnızca eğitim amacıyla Japonya’da ikamet etmesine izin verilmekte, fakat ücretli bir işte çalışmasına izin verilmemektedir. Bu nedenle, Japonya’da ikamet edip “Üniversite Öğrencisi” statüsündeki birinin, ücretli bir yarı-zamanlı işte çalışmak istediği takdirde, en yakın bölgesel göç bürosundan shikakugai katsudo kyoka (Daha Önce Verilen İkamet Durumunun İzin Verdiği Faaliyet Dışındaki Faaliyetlerle İştigal İzni) adlı resmi izin belgesini alması gerekir. Öğrenci, söz konusu ücretli işin, ülkedeki asıl ikamet amacına (eğitimine) engel olmadığını kanıtlamak zorundadır. İstisnai olarak, başvuran bir öğrencinin, bağlı olduğu üniversite/teknik kolejde, sözleşmeye dayalı ve ücretli olarak, eğitim/araştırma asistanlığı gibi faaliyetlerde bulunabilmesi için böyle bir izin gerekmez. (Not: Teknik üniversite öğrencileri söz konusu olduğunda bu istisna, sadece lisansın 4. ve 5. sınıfında veya ileri seviye sınıflarda okuyanlar için geçerlidir.)

Yarı zamanlı bir işte çalışma şartları aşağıdaki gibidir:

  1. Yarı zamanlı çalışma eğitiminizi etkilememelidir.
  2. Kazanılan gelir yalnızca akademik masrafları ve diğer ihtiyaçları karşılamak için kullanılmalı, yurtdışı havaleler ve birikim için kullanılmamalıdır.
  3. Çalışılan yarı zamanlı iş, yetişkin eğlencesi işletmelerinden biri olmamalıdır.
  4. Haftada en fazla 28 saat (uzun tatil günlerinde günde 8 saate kadar) çalışılabilir.
  5. Yarı zamanlı bir işte çalışma, bir eğitim kurumunda öğrenci statüsünü korurken yapılmalıdır.

Gerekli izni almadan yarı zamanlı çalışan, izin verilen saat sayısını aşan veya müsaade edilen ikamet statüsünün dışında çalışanlar cezalandırılır ve/veya sınır dışı edilir.

Göçmenlik Bürosundan Çalışma İzni Almak

Yarı zamanlı işlerde çalışmak isteyen yabancı öğrencilerin yapması gereken ilk şey, en yakın Bölgesel Göçmenlik Bürosu’nda bir shikakugai katsudo kyoka (Daha Önce Verilen İkamet Durumunun İzin Verdiği Faaliyet Dışındaki Faaliyetlerle İştigal İzni) almaktır.

Bölgesel Göçmenlik Bürolarının Listesi:

Immi-moj.go.jp (Japonca) (İngilizce)

Göçmenlik Bürosuna başvurmak için gerekli belgeler şunlardır:

  • Daha Önce Verilen İkamet Durumunun İzin Verdiği Faaliyet Dışındaki Faaliyetlerle İştigal İzni için başvuru formu (Göçmenlik Bürosundan temin edilir),
  • Başvuruyla ilgili faaliyetlerin içeriğini açıklayan bir belge (örneğin, yarı zamanlı işin işvereni tarafından hazırlanan bir iş planı sertifikasının sunulması),
  • Başvuru sahibinin ikametgâh kartı (veya ikamet kartı ile eşdeğer sayılan yabancı kayıt belgesi),
  • Başvuranın pasaportunun ya da ikamet iznine uygunluğunun belgesi,
  • Başvuru sahibinin kimlik belgesini teyit eden bir belge (örneğin bir öğrenci kimlik kartı).

Başvuru ücretsizdir.

Adalet Bakanlığı, Daha Önce Verilen İkamet Durumunun İzin verdiği Aktivite Dışındaki Aktivitelerle İştigal İzni Başvurusu:
Moj.go.jp (Japonca)
Göçmenlik Bürosu Süreç Rehberliği (Japonca) (İngilizce)

Çalışma Saati Sınırlamaları

Yabancı öğrencilere yalnızca sınırlı mesai saatleri için yarı zamanlı işlerde çalışma izni verilmekte olup öğrencilerin aşağıdaki tabloda gösterilen koşullara uyması gerekmektedir.

(İkamet İzni) İzin Türü İzin Verilen Çalışma Saatleri
Haftalık Uzun Süreli Okul Tatili Sırasında
Değişim Öğrencisi Üniversite öğrencileri (lisans/ lisansüstü) ve benzer eğitim kurumlarının öğrencileri Eşit koşullarda izin verilir 28 saate kadar Günlük 8 saate kadar
Teknik kolejler ve diğer benzer eğitim kurumlarının öğrencileri
Bakmakla yükümlü olunan kişiler
Belirlenmiş faaliyetler

(Devam eden iş arama faaliyetleri için veya istihdamın başlangıcına kadar bekleme süresince Japonya’da ikamet etmeyi amaçlayanlar ve onların bakmakla yükümlü oldukları kişiler)

Kültürel faaliyetler Her birey ve durum için ayrı ayrı izin istenir (yeri ve şartlara göre değişir) Her birey için ayrı ayrı belirlenir

* Ücretli etkinlik saatlerinin haftada 28 saati aştığı dönemler için ayrıca izin alınması gerekmektedir.
* Ücretli ve üniversite/teknik okul ile sözleşmeye dayalı eğitim/araştırma görevlisi pozisyonlarının çalışma saatleri için sınırlama yoktur (üniversite/teknik okulun, öğrencinin eğitim saatlerine müdahale etmemesi şartıyla).

İş Türü Sınırlamaları

Yabancı öğrencilerin kamu ahlakını etkileyebilecek eğlenceyle ilgili hizmet kuruluşlarında çalışmaları, yasalar ve ilgili yönetmeliklerle kesin olarak yasaklanmıştır. Örneğin öğrenciler, çalışanların servis yapmak için müşterilerle masaya oturtuldukları barlar veya kabineler, veya pachinko salonları ve mahjong evleri gibi yerlerde bulaşıkçı olarak bile çalışamazlar.

Yarı Zamanlı İş Nasıl Bulunur?

Yarı zamanlı bir iş arayan yabancı öğrenciler aşağıdaki kaynaklardan faydalanabilirler:

  • Üniversitelerdeki ve okullardaki öğrenci işleri ofisleri
  • İstihdam dergileri ve gazete ilanları
    (Örnekler)
    İş dergileri: “TOWNWORK”, “an”, “DOMO!”
    Yabancılar için yayınlar:
    “Metropolis” (Tokyo, Chiba, Kanagawa, Saitama’da dağıtılır),
    “Tokyo Notice Board” (Tokyo ve Kanagawa’da dağıtılır)
    “Kansai Flea Market” (Kansai bölgesinde dağıtılır)

Hazırlayan: Emine Sevde Karali
Kaynak: jpss.jp  , g-studyinjapan.jasso.go.jp