Hideyo Noguchi Kimdir?

ENGELLERİ AŞAN BİR BİLİM İNSANI

1000 yen kağıt paranın üstünde resmi olan bu tarihi kişiliği tanıyor musunuz?

Onun adı Hideyo Noguchi. Başarılarıyla dünyaya ün salmış bu doktorun hayat hikayesine bir göz atalım.

Hideyo Noguchi, 1876-1928 yılları arasında yaşamış, Meiji ve Taishō dönemlerini görmüş Japon bir bakteriyologdur. Çocukluk döneminde adı Hideyo değil, Seisaku idi.

Seisaku, Fukushima vilayetinin küçük bir köyünde tarımla uğraşan fakir bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1 yaşındayken sol eli evin sobasından feci ölçüde yandı ve çocukluk dönemini sol eli engelli olarak geçirdi.

Seisaku’nun annesi Shika, oğlunun kendi dikkatsizliği sebebiyle engelli kaldığını düşünüp suçlu hissediyordu. Seisaku’nun sol elini kaybetmesi sebebiyle büyüdüğünde tarlada çalışması mümkün değildi. Bu sebeple annesi onun çok ders çalışıp kendi yolunu bulmasını istiyordu. Canla başla çalışıp Seisaku’yu ilkokula kaydettirdi.

O zamanlar sadece zengin ailelerin çocukları ilkokula gidebiliyordu. Dolayısıyla sol eli engelli ve ailesi fakir olan Seisaku akranları tarafından zorbalığa maruz kalmıştı. Böyle durumlarda annesi Shika onu teselli eder, Seisaku da derslerine sarılırdı. 10 yaşına geldiğinde, öğretmenlerin yokluğunda onların yerine ders verebilen “seichō” görevine layık görüldü.

Ne var ki, Seisaku ilkokulu bitirdikten sonra ortaokula devam etmek istese de ailesinin bunu karşılayacak durumu yoktu.

İlkokulda Seisaku’nun üstün başarısını takdir eden Kobayashi Hoca, ne yapıp edip onun okula devam etmesini sağlamalıyım diye düşündü ve okul harcını kendi cebinden ödeyip 12 yaşındaki Seisaku’yu ortaokula kaydettirdi. Seisaku 15 yaşına girdiğinde ortaokuldaki yakın arkadaşlarının aralarında topladığı para sayesinde sol elini ameliyat etme imkanı buldu.

Bu olayın etkisiyle, kendisi gibi acı çekmiş insanların kurtulmasını sağlayan doktorların mesleğine hayranlık duydu ve büyüyünce doktor olmak için derslerine daha da sıkı sarıldı. 19 yaşında Tokyo’ya gitti ve henüz çok gençken, 20 yaşında, Doktorluk Yeterlilik Sınavı’nda başarılı olup doktor oldu.

21 yaşındayken Tokyo’da yer alan Bulaşıcı Hastalıklar Araştırma Merkezi’ne girdi ve Profesör Shibasaburō Kitasato’dan eğitim aldı. Bu dönemde ismini Seisaku’dan Hideyo’ya değiştirdi. 23 yaşındayken eğitim için Amerika’ya gitti. Burada yılan zehri üzerine birçok çalışma yürüttü. Aynı zamanda seroloji ve immünoloji konusundaki araştırmaları dikkat çekti. Ardından, frengi ve spirochaete virüsünü, sarılık hastalığının sebeplerini, kuduz hastalığını ve çocuk felcini araştırdı. 51 yaşında sarılık hastalığını araştırmak için Afrika’ya gittiği sırada kendisi de bu hastalığa yakalanıp hayatını kaybetti.

O küçük bir köyde doğup fakir bir hayat sürdü, sol eli engelliydi ve hiç de parlak bir çocukluk dönemi geçirmedi. Ama annesi, ilkokul hocası ve arkadaşlarının desteğiyle ve uzun yıllar çalışıp verdiği emeğin meyvesi olarak dünyaca tanınan bir mikrobiyolog oldu. Çok çalıştı, tıp adına Güney Amerika ve Afrika’yı karış karış gezdi. Canı pahasına araştırmasından vazgeçmedi ve sonunda kendi yaşamını da bilime feda etti.

Bugün New York’ta yer alan mezarında şu sözler yazmaktadır:

Hideyo Noguchi.
Bu büyük insan bütün ömrünü bilime adamıştır.
O, bütün insanlık için yaşamış ve bütün insanlık için bu dünyaya veda etmiştir.

Aşağıdaki kronolojik çizelgede Hideyo Noguchi’nin kısa bir biyografisini okuyabilirsiniz.

1876
Fukushima vilayetinde doğar.

1878 (1 yaşında)
Sobaya düşer ve sol elinde ciddi bir yanık oluşur.

1883 (6 yaşında)
Annesini Shika’nın emeği ve çabasıyla Mitsuwa İlkokuluna kaydolur.

1889 (12 yaşında)
Mitsuwa İlkokulunu bitirip Inawashiro Ortaokulu’na başlar.

1892 (15 yaşında)
Arkadaşlarının topladığı para ile Aizu Kaiyou Hastanesi’nde el ameliyatı olur.

1893 (16 yaşında)
Inawashiro Ortaokulu’ndan mezun olup, el ameliyatı olduğu hastanede eczacılık öğrencisi olur.

1897 (20 yaşında)
Doktor Yeterlilik Sınavı’nda başarılı olup doktor olur.

1898 (21 yaşında) 
Bulaşıcı Hastalıklar Araştırma Merkezi’nde göreve başlar.
İsmini değişip Hideyo yapar.

1900 (23 yaşında)
Amerika’ya gidip Pensilvanya Üniversitesi’nde çalışmalar yürütür.
Bir sene sonra Bilim Akademisi’nde yılan zehri üzerine yaptığı araştırmayı sunar.

1915 (38 yaşında)
Japonya İmparatorluk Hastanesi’nden “Tıp Ödülü” almaya hak kazanır.
Bir süreliğine Japonya’ya dönüp annesiyle buluşur.

1918 (41 yaşında)
Ekvador’a gidip sarılık hastalığını araştırmaya koyulur. Gerekli patojeni sadece 9 günde bulur.
Bu sırada annesi Shika İspanyol gribine yakalanıp vefat eder.

1919(42 yaşında)
Sarılık hastalığını araştırmak için Meksika ve Peru gibi Güney Amerika ülkelerini ziyaret eder.

1928 (51 yaşında)
Gana’da sarılık hastalığını araştırırken kendisi de bu hastalığa yakalanıp vefat eder.

Çeviren: Aziz Gürpınar
Kaynak: http://history-land.com/