Yeni Başlayanlar İçin Bushido

Daidōji Yūzan (1639-1730)

Daidōji Yūzan, 1639 yılında dünyaya gelmiş bir savaşçı ve stratejisttir. Savaşçılık unvanını babasından, babası ise kendi babasından almıştır. Dolayısıyla savaş ve strateji geliştirme konularında kuşaktan kuşağa aktarılmış, deneyimle harmanlanmış bilgilerle iç içe büyümüştür denebilir. Daidouji, ilk gençlik yıllarının ardından Edo’ya (günümüzde Tokyo) gitmiş, ailesinden gördüklerini usta stratejistlerden öğrendikleri ile perçinlemiştir.

Daidōji ’nin doğumundan bir iki yıl önce, Japonya’da yıllardır süregelen Savaşan Beylikler Dönemi (Sengoku Jidai) bitmiş, Japon klanları, Osmanlı Devleti’nin kurulduğu zaman beyliklerin yenilerek bir araya getirilmesine benzer bir biçimde birleştirilerek yeni bir devlet kurulmuştu. Bitmek bilmeyen savaşların nihayet sona erdiği o günlerde, Japonya’nın iç işleri karışık bir durumdaydı. Buna ek olarak Hıristiyan misyonerler, Portekizli ve Felemenk tüccarlar, kültürde bazı değişimleri tetikliyordu.

Yeni yönetimin başında bulunan Tokugawa Ieyasu, hem yabancıların etkisini azaltmak hem de kurulan merkezi yönetimi güçlendirmek amacıyla Sakoku Dönemi’ni başlattı. “Zincirlenmiş Ülke” anlamına gelen Sakoku Dönemi boyunca Japonya’nın diğer ülkeler ile bütün bağlantısı kesilmiş, Dejima Adası sınırları dışında dış ticaret yapılması yasaklanmış ve Japonya tamamen kendi içine kapanmıştır.

Tokugawa Barışı diye de adlandırılan bu zamanda, Savaşan Beylikler Dönemi’nin aksine, savaşa girmeyi gerektirecek olaylar cereyan etmiyordu. Zamanında çarpışıp tecrübe kazanmış samuraylar, yeni nesil savaşçıların niteliklerinde bir düşüş görüyordu… Samuray sınıfındaki bu değişim, hem savaşma gereğinin kalmamasından, hem de Tokugawa Ieyasu’nun samurayların gelir kaynaklarını kısıtlamasından kaynaklanıyordu. Daidōji’nin yazdığı Bushidou Shoshinshuu (“Yeni Başlayanlar İçin Bushido”) isimli eser, bir temel oluşturmak ve yeni savaşçılara samuraylığın püf noktalarını öğretmek amacı gütmekteydi.

Budou Shoshinshuu adlı kitap, günümüzde strateji üretimi, şirket kültürü oluşturma programları, askeri personel eğitimi gibi alanlarda bir eğitim malzemesi olarak okutulmaktadır. 91 sayfadan oluşur ve genç savaşçılara eğitim, kültür, savaşma, aile ile ilişkiler, astlar ve üstler ile ilişkiler, kadınlar ile ilişkiler, saygı gibi konularda onlara yol gösterir. Kitap için bir nevi, samurayın adabı-ı muaşeret kitabıdır da diyebiliriz.

Üç ana bölümden oluşan Budou Shoshinshuu’nun ilk bölümünde samuray düşünce felsefesinin temelleri anlatılır; eğitim, ölümü düşünmek, aileye karşı olan görevler gibi işin özünü oluşturan konularda savaşçılara yol gösterilir.

İkinci ana bölümde ise aile içi ilişkiler, dostluklar, akrabalıklar gibi konular masaya yatırılır ve bir samurayın bu konularda nasıl ustalaşacağı, örneklerle açıklanır.

Üçüncü ve son ana bölümde ise askerliğe daha yakın konular, ast ve üst ilişkileri, savaşçının hizmetine girdiği beye canı pahasına sadık kalma zorunluluğu işlenir; sürekli olarak ölümü düşünmenin, hayatın boş uğraşlarla ziyan edilmemesi gerektiğinin altı çizilir. Daidōji’ye göre savaşçıyı savaşçı yapan, efendisi için her an hayatını verebilecek kadar sadık, gözü pek ve prensip sahibi olabilmektir; yalnızca bedenle çarpışmak değildir.

Yazan: Ulaş Gökay Özgül