Sumo yayınları neden saat 6’da bitiyor?

Bekleme süreleri eleştiriliyor. Peki neden?

“Boşa zaman mı geçiriliyor?“

Karşılaşmalar dışındaki zamanın uzun olması nedeniyle sumo karşılaşmaları yayınları zaman zaman eleştiriliyor. Peki bu doğru mu?

Şimdilerde (ya da popüler zamanlarında) sumo karşılaşmaları için bilet bulunamadığında, bir numaralı koltuk televizyonunuzun önü olabilir. Canlı yayınların cazibesini sizin için araştırdık.

O gün, NHK ekranlarına şampiyon güreşçi Harumafuji Kohei’nin soyunma odasından çıkıp salona girdiği anlar yansımadı. Ekim ayında Tokyo’da gerçekleşen Güz Turnuvası’nın kapanış günüydü. Şaşırtıcı derecede yumuşak bir yüz ifadesiyle ringe doğru ilerleyen kişi adeta filmlerden bir sahneyi anımsatıyor, Twitter da hayranlarının “Havalı“, “Büyük Şampiyon“ gibi sözleriyle dolup taşıyordu. Yenilmek üzereyken geriden yetişip kazandığı o 15 dakikalık süreyi birçok kamera tek bir saniyesini kaçırmadan çekmişti.

6 Sumo Turnuvası’ndaki karşılaşmalar tam 90 gün boyumca yayınlanıyor. Bu da BS uydu yayını ve radyodakileri de eklersek günde yaklaşık 7 saat, yani yılda toplam 630 saat yayın ediyor. Reytingin %10 civarına ulaşması durumunda bile söz konusu yayının “popüler yayın” olarak değerlendirildiği günümüzde sumo karşılaşmaları, en iyi saatlerinde %20’yi görebiliyor. (Kanto bölgesindeki araştırmalara göre)

Çekimler, ring yanı ve asma çatıdan gerçekleştirildiği için çeşitli açılardan yayın yapılabiliyor. En iyi 42 güreşçiden oluşan “makuuchi“ adlı ligdeki karşılaşmalarda 14 ayrı kamera kullanılıyor. Ekibin başındaki Kozuka Shuhei, “Güreşçiler nasıl bir ifadeyle karşılaşmaları seyrediyorlar, maçın kaderini belirleyen o anda nasıl bir teknik kullanıldı? Haberlerde ya da internette bulunamayacak kareleri biz çekmeye çalışıyoruz,” diyor.

Maç başlar başlamaz güçlü ve çevik saldırılarla birbirini sınayan sumocuların maçların ilk saniyelerinde yaptıkları, asma çatıdan sarkıtılan mikrofon ile çarpışma sesi duyulacak şekilde yükseltilerek veriliyor. İlk saniyelerde spiker de hiçbir şey söylemiyor. Böylece ortamda artan heyecan ve gerilim çok daha iyi hissedilebiliyor. Nagoya Arenası’nda Sumo Federasyonu yetkililerinin bile karar veremediği tekniklerin tartışılabilmesi için video odasına da yayın yapılıyor.

Maçlar arasındaki sürelerin dağılımı da birçok seyirci tarafından seviliyor. Öte yandan, birkaç saniyede sonlanan maçlar da olunca yayın süresinin büyük bir kısmını “bekleme süresi“ olarak gören insanlar da az değil.  Son zamanlarda giyimiyle ön plana çıkan güreşçilerin yukatalarının, saçlarını tutan tarakların ya da sumo kültürüyle ilgili çeşitli ayrıntıların haber yapıldığı da sık görülüyor. Kozuka, bu duruma şöyle bir açıklama getiriyor: “Kadın seyircilerimiz, yabancı seyircilerimiz çok. Bu yüzden sumoyu farklı bakış açılarından aktarmak da hedeflerimiz arasında.”

Peki, sumo yayınlarının akşam 6’da birdenbire kesilmesinin nedeni ne?

Sumo karşılaşmalarının yayınlanması, epey eskiye dayanıyor. Radyo yayınları 1928 yılında başladı. O zamana dek süre kısıtlaması da olmadığından maçların dur durak bilmeden elli karşılaşmadan uzun sürdüğü oluyordu. Radyo yayınları nedeniyle maçlara süre kısıtlaması geldi. Şimdilerde Makuuchi karşılaşmaları yaklaşık 4 dakika sürüyor. Bir süredir dinlenmekte olan güreşçilerin birbiri ardına maça çıktığı Güz Turnuvası’nda her defasında hakemlerin çizgileri yeniden çekmesi, maçlar arasında ringin süpürülmesi için harcanan zaman arttırılarak yayın süresine uydurulması sağlandı. Böylece yayın saat tam 6’da bitmiş oluyor.

Televizyon yayınları 1953 senesinde başladı. Bundan bir yıl önce bir değişiklik daha yapıldı: Ringin üstüne ilk defa asma çatı eklendi. Ondan önce çatı dört kiriş üstünde durduğundan seyirci koltuklarından da görülmesi zor oluyordu. 2006’da ringin tam üzerinden çekim yapılmasını sağlayan asma çatı kamerası da ilk kez kullanılmaya başladı. Bu sayede maçların tepeden görüntüleri de elde edilebiliyor.

Çekimler, sadece yayın konusunda fayda sağlamıyor. 34. Başhakem “Kimura Shounosuke“ İtou Katsuharu’ya göre kazananın belirlenmesinin ardından “itiraz“ olması durumunda çekimler referans olarak kullanılabiliyor. “Tekrar gözden geçirip karar verdiğimiz halde videolarda hakemlerin aslında haklı olduğu durumlar da oldu,“ diyerek gülüyor.

İtou’nun aklında en çarpıcı izlenimi bırakan yayın, şu anda kullanılan Ryogoku Arenası’na taşınılmadan önceki, 1984 yılında, Kuramae Kokugikan’dan yapılan son yayın. “Saat 5.59 olduğunda, o son dakika içinde ışıklarla aydınlatılmış yeni Ryogoku Kokugikan’ı ekranlara yansıtabilmek için, turnuvanın şampiyonunun kupayı aldığı saniyeleri hızlandırmışlardı. Hakem de, güreşçileri çağıran kişi de, o turnuvanın galibi Tagaryu da, hepsi çok aceleleri varmış gibi görünüyorlardı.“ (Edogawa Natsuki)

Çeviren: Salih Can Demir

Kaynak: asahi.com