Japon Kaligrafisi: Şodo

Şodo ile ilgili temel bilgiler

ŞODO

Şodo, eski çağlardan beri Japonya’da uygulanmakta olan güzel yazı sanatıdır. Fırça ve mürekkep kullanılarak, kanji ya da katakana, hiragana gibi Japon alfabelerini sanatsal olarak ifade etme amacı güden Şodo, Japonya’nın geleneksel sanatlarından biridir.

 

Fırça ve Mürekkeple Yazmak

Şododa, kanji ya da Japon harfleri fırça ve mürekkep kullanarak yazılır.

Şodo odaklanarak kalbin derinliklerinden geçenleri harflerle ile ifade etmeyi hedef alır. Aynı harfte bile fırça vuruşundaki sertlik ya da esneklik, kalınlık gibi farklılıklar ortaya çıkar; bir harfin yazılış şekli, fırçanın kullanılışı, mürekkebin tonu, yazının kâğıt üzerindeki konumunun güzelliği ve yazılan harfin anlamı gibi ölçütlerle değerlendirilir.

Günümüz Japonya’sında dahi bu sanat canlılığını korumakta olup Japonlar her yıl 2 Aralık’ta birbirlerine tebrik sözleri, şiir veya şarkılar yazarak Kakizome” adı verilen bu geleneği sürdürmektedir. Kelime işlemcilerin ya da bilgisayarların yaygınlaştığı günümüzde, fırça kullanma fırsatı azalmakta olsa da şodo, kurslar, dersler ve yazışma eğitimi gibi yollarla halen tüm Japonlara öğretilmektedir.

 

Eğitimin Vazgeçilmez Bir Parçası Olarak Şodo

Çin’de ortaya çıkan bir sanat olan Şodo, fırça, mürekkep ve kâğıt üretim teknikleriyle beraber 6.-7. yüzyıllarda, Nara Dönemi’nde Japonya’ya gelmiştir.

Fırça ve mürekkep kullanarak yazmak, asiller ve savaşçı sınıf olan samuraylar için eğitimlerinin vazgeçilmez bir parçası olmuş ve zamanla geniş halk kitleleri arasında da yayılmıştır. Günümüzde bile, önemli ailevi törenlerde ya da yılbaşı kartlarının yazılışında fırça ve mürekkep kullanılır. Bu şekilde şodo, günlük yaşama güçlü köklerle bağlanmıştır.

 

Temel Bilgiler

Şododa ustalaşmak için yazma yöntemi, duruş gibi temel bazı teknikleri usulüne göre öğrenmek gerekir.

Sumi adı verilen ve sıkıştırılmış odun kömüründen yapılan mürekkep çubuğu, mürekkep taşının havuz kısmına biraz su ekleyerek zemine sürtülür. Böylece mürekkep çubuğu dikkatle eritilerek sıvı mürekkebe dönüşmesi sağlanır. Bu işlemi yaparken sanatçının zihnini boşaltarak odaklanması beklenir. Fırçaya mürekkep aldıktan sonra başparmak, işaret parmağı ve orta parmak arasında, ortasına yakın bir yerden tutulur. Bunu yaparken fırçanın, kurşun kalemle yazarken olduğundan daha dik tutulması gerekir. Beden dik tutularak ve diğer el ile kâğıt hafifçe bastırılarak yazılır.

 

Üç Temel Yazım Şekli

Harf/Sembollerin yazım şekli aşağıda verilen üç temel stile ayrılır.

Kaişo: Çizgileri bozmadan, standartlara harfiyen uyarak yazma stili.

Gyoşo: Baskıda kullanılan yazı tarzını, nokta ve çizgilerini bozarak yazma stili.

Soşo: Serbest bir şekilde çizgileri bozarak yazma stili.

 

Çeviren: F. Simanur Yıldırım

Kaynak: http://iroha-japan.net

Be the first to comment

Leave a Reply